STANOWISKA ARCHEOLOGICZNE W GMINIE HAJNÓWKA

STANOWISKA ARCHEOLOGICZNE W GMINIE HAJNÓWKA

  1. Hajnówka st. 6 - okr. nowożytny - osada.
  2. Hajnówka st. 7 - p. średn./okr. nowoż., okr. nowoż. - pkt. osadn., osada.
  3. Hajnówka st. 8 - okres nowożytny - punkt osadniczy.
  4. Hajnówka st. 9 - śred., okr. nowożyt. - slad i punkt osadniczy.
  5. Hajnówka st. 10 - okr. nowoż., chron. nieokreślona - ślady osadnictwa.
  6. Hajnówka st. 11 - neolit, średn. / wcz. nowoż., nieopkreśl. - ślad osadnictwa, cmentarzysko ze stellami.
  7. Chytra st. 3 - epoka kamienna - ep. brązu, wcz. śred., okr. nowoż. - ślady, pkt.
  8. Chytra st. 4 - p. średn. / wcz. nowoż., okr. nowoż. - pkt. osad., osada.
  9. Dubicze Osoczne st. 2 - okr. nowoż., chr. nieokr. - punkt i ślad os.
  10. Dubicze Osoczne st. 3 - średn., okr. nowoż. - ślady osadnictwa
  11. Borek st. 1 - średn., okr. nowożytny - gródek, cmentarz chol.
  12. Borek st. 2 - ep. kamienna, okr., staroż., wcz. średn., p. śred. / okr. nowoż. - pkt. osad., osady.
  13. Borek st. 3 - ep. kamienna, p. średn. / wcz. nowoż., okr. nowoż. - ślad os., osady.
  14. Borek st. 4 - okres nowożytny - osada.
  15. Pasieczniki Duże st. 1 - Halsz.-laten, ecz. średn., okr., nowoż. - pkt. osadnicze.
  16. Hajnówka st. 12 - wcz. średn., p. średn. / wcz. nowoż. - ślad i pkt. os.
  17. Hajnówka st. 13 - wcz. średn., okr. nowoż. - slad i pkt. os.
  18. Dubicze Osoczne st. 4 - wcz. śred., okr. nowoż. - ślad os., pkt. os.
  19. Mochnate st. 16 - ep. kamienna, p. średn. / wcz. nowoż. - slady osadnictwa
  20. Dubicze Osoczne st. 5 - p. śred. / wcz. nowoż., okr. nowoż. - pkt., osada.
  21. Mochnate st.17 - okres nowożytny - osada.

ŚRODOWISKO KULTUROWE

ŚRODOWISKO KULTUROWE

 

Na terenie gminy Hajnówka badaniami archeologicznymi objęto 33% powierzchni gminy. Przebadano głównie zachodnią jej część. W sumie zinwentaryzowano i zlokalizowano 87 stanowisk archeologicznych.
Osadnictwo pradziejowe, wczesno i średniowieczne oraz nowożytne koncentruje się w miarę równomiernie na terenie całego dotychczas przebadanego obszaru. Najliczniej występują tu ślady osadnictwa z okresu średniowiecza i czasów nowożytnych. Niewielki procent stanowisk to ślady osadnictwa z okresu wpływów rzymskich.

Do rejestru zabytków wpisane są:
W Nowym Berezowie cerkiew prawosławna p.w.św. Jana Teologa oraz cmentarz prawosławny - nieczynny.
Do rejestru zabytków wpisano również następujące stanowiska archeologiczne:
- kurhan z okresu wpływów rzymskich w Łosince,
- kurhan w Puszczy Białowieskiej z okresu wczesnego średniowiecza,
- 7 kurhanów w Puszczy Białowieskiej z wczesnego średniowiecza.

Na terenie gminy Hajnówka znajdują się następujące obiekty architektury i budownictwa znajdujące się w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków:

Czyżyki

  • Kapliczka prawosławna drewniana, pocz. XX w.
  • Zagroda nr 93 (dom z częścią gospodarczą drewniany z końca XIX wieku, stodoła drewniana z XIX/XX w.
  • Dom nr 37 z częścią gospodarczą drewniany z końca XIXw.
  • Wiatrak holenderski drewniany z 1933r.
  • Wiatrak koźlak drewniany z lat 30 XXw.
  • Wiatrak koźlak drewniany z lat 20 XXw.

Dubiny

  • Zespół cerkwi prawosławnej parafii p.w. Zaśnięcia NMP (cerkiew murowana z 1867r., ogrodzenie z bramami murowane z połowy XIX w., dom duchowieństwa prawosławnego drewniany z 2 połowy XIXw.
  • Zespół kaplicy cmentarnej prawosławnej (kaplica murowana z 1898 r., ogrodzenie murowane z końca XIXw.).
  • Dom nr 26 drewniany, około 1904 r.

Nowoberezowo

  • Zespół cerkwi prawosławnej parafii p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego (cerkiew murowana 1873-1876, ogrodzenie z bramą murowane, 4 ćw. XIXw.).
  • Zespół cerkwi prawosławnej  fil. p.w. św. Jana Teologa (cerkiew drewniana, ok. 1771 r., rozbudowano i dobudowano wieży w  latach 80-90 XIXw., ogrodzenie murowane, 4 ćw. XIXw.),
  • Cerkiew prawosławna p.w. Przemienienia Pańskiego, drewniana z 1840 r., przeniesiona z Czyżyk w 1925 r.
  • Kapliczka prawosławna św. Aleksandra Newskiego murowana z 1868 r.
  • Kapliczka prawosławna św. Jerzego drewniana z 1888 r.
  • szkoła drewniana z lat 30 XX w.
  • Spichlerz przy domu duchowieństwa prawosławnego drewniana, 4 ćw. XIX w.

Nowosady

  • Dom drewniany nr 48z częścią gospodarczą drewniany, 4 ćw. XIXw.
  • Dom drewniany nr 67 drewniany, 4 ćw. XIX w.
  • Dom nr 91 drewniany z 1905 r.
  • Dom nr 94 drewniany z lat 20 XX w.

Olszyna

  • Wiatrak holenderski drewniany z 1946r.

Orzeszkowo

  • Cerkiew prawosławna par. cmentarna p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego drewniana z 1940r.
  • Dom nr 23 drewniany ok. 1910 r.
  • Wiatrak koźlak drewniany z lat 20 XX w.
  • Wiatrak koźlak drewniany z 1899r., przebudowana w 1920 r.

Stare Berezowo

  • Dom drewniany nr 22 z chlewem drewniany z 1864 r., przebudowany w 1941 r.

Trywieża

  • Dom nr 14 drewniany z 1937 r.
  • Dom nr 17 drewniany z końca XIX w., część gospodarcza dobudowana w 1943 r.
  • Dom nr 18 z częścią gospodarczą drewniany z końca XIX w.
  • Dom nr 20 z oborą drewniany z 1862 r.
  • Dom nr 22 drewniany z lat 40 XX w.

Zwodzieckie

  • Dróżnicówka drewniana z końca XIX w.
  • Dom nr 4 drewniany z początku XX w.
  • Dom nr 5 drewniany z końca XIX w.

 

W ewidencji WKZ znajdują się również następujące cmentarze o wartościach historyczno-kulturowych.

Czyżyki

  • cmentarz prawosławny nieczynny parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Nowoberezowie z 1771 r.

Dubiny

  • cmentarz przycerkiewny z XVIIIw.
  • cmentarz prawosławny z początku XX w.
  • cmentarz prawosławny z I połowy XIX w.
  • cmentarz dworski z II połowy XIX w.

Nowoberezowo

  • cmentarz prawosławny z 1925 r.
  • cmentarz prawosławny z 1875 r.
  • zmentarz przy cerkwi p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego

ORZESZKOWO:

  • cmentarz prawosławny parafii św. Trójcy w Hajnówce mogiła powstańcza z 1863 r.

PASIECZNIKI:

  • cmentarz prawosławny parafii św. Trójcy w Hajnówce